www.canhthep.com Please click
    Trang Chính   Diễn Ðàn   Hình Ảnh   Mới Đăng   Đọc Nhiều   Hội Ngộ   Thư Riêng   Hướng Dẫn   Việt Ngữ   Ghi Danh     Login 
    Welcome Guest  
  iMessenger
 Start up Instant Messenger! Instant Messenger
  Mới Đăng
• New! NANCY PELOSY MUỐN CHẠY TỘI CHO OBAMA VÀ GIAN...
• New! Cuộc thi Nhiếp ảnh gia về đề tài Chim...
• New! Ông Sáu Lèo và Sài Gòn 68
• New! SỰ SAI LẦM CỦA GIẢI PHÓNG.
• New! Đứt Dây Chằng
  Tin Tức 
• New! Tin vắn trong tuần - OCTOBER 19, 2019
• Quan chức TC đi đâu ở Mỹ phải báo trước
• Phụ nữ Việt bị trục xuất vì mang thịt...
• Hunter Biden thừa nhận chức vụ của cha...
• Tập Cận Bình lặng lẽ gửi con gái sang...
  Bình Luận 
• New! Ông Trump làm việc trong hoàn cảnh khắc nghiệt ...
• Máy Bay C919 Của TC Chế Tạo Với Kỹ Thuật...
• Luận Tội Hay Không Luận Tội!
• Cuộc chiến gián điệp
• Dấu ấn tuần qua: Tương lai u ám sau ‘thành...
  Thông Báo 
• Ký Tên Thỉnh Nguyện Thư Tái Cứu Xét Hiệp...
• HỘI TƯƠNG TRỢ KHÔNG QUÂN VNCH
• Kêu gọi tham gia ủng hộ cuộc biểu tình...
• Picnic 2019 - Hội KQ VNCH TB Washington
• PICNIC Hội KQ Đông Bắc Hoa Kỳ 2019
  Vì Nước 
• TỔ MẸ VC NẰM VÙNG. Last replied by phusinh Click to watch this video from YouTube
• Đứa Con Trai Lưu Lạc Của BS Quân Y Hy Sinh...
• Lisa Phạm 9/26/2019 Click to watch this video from YouTube
• 30 Câu Nói Đóng Đinh Chủ Nghĩa Cộng Sản... Click to watch this video from YouTube
• Nhà thơ Trương Chi
  Quân Sử 
• Tướng Lãnh VNCH Click to watch this video from CanhThepVideo
• Lịch Sử Hình Thành của Không Lực Việt Nam Cộng Hòa Last replied by vnaf.kanga
• Sư Đoàn IV Không Quân (từ thuở sơ khai)
• Lịch Sử Và Nhân Chứng
• Mười Bảy Vì Sao của Không Quân VNCH
  Tiểu Sử 
• Đại Tá Hồ Ngọc Cẩn - Đánh tới viên... Click to watch this video from YouTube
• Nguyễn Văn Đông & Một Thoáng Xuân Phai Click to watch this video from YouTube
• Trung Tá Nguyễn Thị Hạnh Nhơn
• Tướng (General) Ngoại Quốc Đầu Tiên Gốc Việt ?
• Nhà Thơ Trần Ngọc Nguyên Vũ ...Là Ai ?
  Tài Liệu 
• F5 Freedom Fighter - The Great Plane Click to watch this video from YouTube
• Phù Hiệu Quân Lực Việt Nam Cộng Hoà Click to watch this video from YouTube
• Vì Sao Mỹ Thà Bỏ Rơi VNCH Chứ Không Bỏ Nam Hàn! Click to watch this video from YouTube
• Cánh bay trong Không Quân VNCH
• SlideShow KQVNCH Click to watch this video from CanhThepVideo
  Hoa Kỳ 
• New! NANCY PELOSY MUỐN CHẠY TỘI CHO OBAMA VÀ GIAN...
• New! TT Trump bị tố tội gì?
• TIN BIỂU TÌNH CHỐNG LUẬN TỘI TỔNG THỐNG TRUMP
• Lão Trump có tồi tệ?
• Âm mưu lật đổ Trump của nhóm tham nhũng...
  Việt Nam 
• New! SỰ SAI LẦM CỦA GIẢI PHÓNG.
• New! Ô Nhiễm Gì Mới Thật Sự Nghiêm Trọng Nhất?
• Những nghịch lý không thể nào chấp nhận Click to watch this video from YouTube
• TÁC GIẢ VŨ LINH TRẢ LỜI BÀI PHÊ BÌNH...
• Ăn Gì Cũng Có Thể Chết!!
  Phim Ngắn 
• 5 Vua Hề Về Làng 1974 Click to watch this video from YouTube
• Nắng Chiều (1973) Click to watch this video from YouTube
• Chỉ Có Ở Miền Bắc VN Click to watch this video from YouTube
• Chợ Lớn, Q.5, Gần Đại Thế Giơi Ngập Click to watch this video from YouTube Last replied by dbuikhac
• Saigon, Quận 7 - 8 Ngập Thê Thảm Click to watch this video from YouTube Last replied by amdahl Click to watch this video from YouTube
  Quốc Hận 30/4 
• New! Hoa Kỳ Bỏ Rơi Đồng Minh Việt Nam Cộng...
• Chuồng Người
• Bài Thơ Của Một Anh Thương Binh...
• Đại Tá Đinh Văn Đệ - NHỮNG KẺ ĂN CƠM...
• Những tên Việt cộng nằm vùng
  Anh Hùng VNCH 
• New! DI VẬT CỦA NGƯỜI LÍNH BIỆT ĐỘNG QUÂN
• Kính tặng Phi Long 51 Đại Úy Trần Văn Phúc . Click to watch this video from YouTube
• LÁ THƯ PLEIME
• Tổ Quốc ghi ơn anh hùng Nguyễn Viết...
• Cây Mai rừng của Người lính trận
  Chuyện Đời Lính 
• New! Ông Sáu Lèo và Sài Gòn 68
• Cuộc Gặp Gỡ Buổi Chiều Ở Bùng Binh Ngã Sáu
• Con Bướm Đen
• Lam Son 719 (part 1) Click to watch this video from YouTube
• Căn Cứ Không Quân Phi Trường Sóc Trăng SĐ4KQ
  Hùng Ca 
• New! Quân Nhạc Quân Lực VNCH Click to watch this video from YouTube
• Cố nghệ sĩ Thanh Nga trong vai Thái hậu... Click to watch this video from CanhThepVideo
• Hội Nghị Diên Hồng - Đoàn Trống La San Click to watch this video from YouTube
• Hùng Ca Sử Việt - Xuất Quân Click to watch this video from YouTube
• Đại Phá Quân Thanh Click to watch this video from YouTube
  Nhạc 
• New! Đời Phi Công Click to watch this video from YouTube
• Chương Trình Tiếng Hát Hậu Phương Click to watch this video from YouTube
• Sương Lạnh Chiều Đông Click to watch this video from YouTube
• Hello Viet Nam - Pham Quynh Anh Click to watch this video from YouTube
• Cho Một Thành Phố Mất Tên Click to watch this video from YouTube
  Cảm Tạ 
• Thư Cảm Tạ của Gia Đình Cố Đại Tá Nguyễn Đình Giao
• Thư cảm tạ của Gia đình Nguyễn Văn Trường
• Thư Cảm tạ của gia đình Nguyễn-Văn-Trừ Hổ-Cáp 528
• Thư cảm tạ của Gia đình Bà Lê Đức Nga
• Thư Cảm Tạ của Gia Đình Cố Nhạc Mẫu 70A Đỗ Chương
  Gia Chánh 
• Gà đút lò.
• Trồng Rau Cần Nước Trong Vườn Last replied by tmh
• Món ăn Tàu kiểu Hồi Giáo ở Artesia
• Cơm Hến Click to watch this video from YouTube
• Cần xào thịt bò - Nhậu bá cháy luôn Click to watch this video from YouTube
  Truyện Ngắn 
• New! Một Bức Tường, Hai Khát Vọng
• TÔI PHỤC VỤ PHI ĐOÀN 225 Last replied by vnaf.kanga
• Người Việt "mới"
• NỖI ĐAU CÒN ĐÓ
• Những Tờ Vé Số Trước Cửa Thiên Đường
  Tùy Bút 
• New! Niên Trưởng Nguyễn Văn Phẩm - Người...
• Người đạo tỳ khóc biển
• NHỮNG ĐIỀU TRÔNG THẤY
• Giấc mơ nước Mỹ: Hàng rào hoa
• Jeans - Tinh Thần Tiên Phong Và Tự Do
  Thể Thao 
• WOMEN'S WORLD CUP : NỮ CẦU THỦ MỸ MEGAN RAPINOE Click to watch this video from YouTube
• Tour de France 2018.
• 2016 - 2017 NFL Playoff Picture Last replied by IceMan
• Tranh giải Tennis với HAHKQVNCH - TCali Last replied by hung45htqs
• Monday Night Football 9-26-2011
  Sưu Tầm 
• New! Tình Người
• SỰ THẬT NƠI ĐÁY GIẾNG
• Tiếng Việt Dễ Thương!
• "But you didn't!"
• Hãy Như Việt Nam Cộng Hoà
  Ðọc Nhiều
•  Tổng Thống Ngô Đình Diệm 
•  Anh Hùng Không Quân Lý Tống 
•  NATO CÁM ƠN TT TRUMP 
•  Thư mời tham dự F5 "Không Gian Ngày Tháng Đó" 
•  Biệt Kích Dù 
Tạp Ghi Tháng Bảy
   Diễn Đàn » Hồi Ký Post  Search Give us your feedback about this article!Feedback   
  Người Đăng: hoangbao - Jul 30, 2018 03:30 Reply   Edit   Delete  Print  
Tạp ghi tháng Bảy
Trần Doãn Nho

 
· Đọc
Tháng 7, tôi nhớ Nguyễn Mộng Giác.
Tôi quen anh muộn, nhưng khá thân. Có thời, từng góp tay giúp anh phụ trách một mục trong tờ Văn Học: Tin Văn. Tháng rồi, nhân sắp xếp lại sách vở, tôi tìm thấy “Xuôi dòng”, tập truyện ngắn đầu tiên anh biếu tôi khi tôi mới vừa qua định cư ở Hoa Kỳ. Đọc lại, vẫn thấy thích như đã từng thích trước đây. Một trong 13 truyện để lại nhiều dư vị trong tôi là Ngày về không nắng. Truyện đề cập đến một sự kiện xã hội tương đối nổi bật của những năm tháng sau biến cố tháng 4/1975: sự tan vỡ của gia đình có chồng đi “cải tạo”. Tạm gọi là bi kịch hậu-cải-tạo. Có bi kịch cười ra nước mắt. Và cũng có bi kịch khóc ra nụ cười. Ngày về không nắng mang chúng ta trở lại thuở ấy…
Đó là một buổi chiều tại căn nhà cũ của hai vợ chồng. Người chồng vừa trở về từ trại “cải tạo” sau sáu năm “học tập”, ngồi chờ người vợ, hiện đang sống với tình nhân ở một nơi khác trong cùng thành phố, được bà mẹ chồng báo tin và cho phép đến thăm chồng cũng như thăm đứa con của hai người hiện do bà nội nuôi dưỡng.
Sau một thời gian hồi hộp chờ đợi, người chồng nhìn thấy vợ mình đi vào.
Vợ chàng vào sân xong, em gái chàng dập thật mạnh cánh cổng sắt. Hình như vợ chàng có nói cảm ơn, nhưng chỉ có tiếng chân bước thình thịch của Bích ở hẻm phụ đáp lại. Không thể trốn tránh được nữa, chàng đứng dậy. Tiếng guốc ngập ngừng, rồi dừng lại ở cửa lớn. Chàng tiến thêm hai bước. Vợ chàng gầy ốm hơn chàng tưởng. Đôi vai so trong chiếc áo dài mầu hoa cà có in hoa trắng trang nhã, quà chàng tặng vợ sau một chuyến đi xa. Da mặt nàng tái xanh, hai bên má phơn phớt hồng. Vợ chàng có thói quen dùng sáp môi xoa một lớp mỏng lên hai bên má thay cho phấn, và ngay từ ban đầu, chàng nhận thấy nàng vẫn còn giữ thói quen cũ.
Có lẽ trước khi đến gặp chàng, nàng điểm trang vội nên một vệt son còn rõ ở má phía trái. Chàng chú ý nhất đến đôi mắt vợ. Đôi mắt hớt hải, ngượng ngùng, chới với, giống y đôi mắt Sonia trong tranh bìa cuốn tiểu thuyết Crime et Chatiment của nhà xuất bản Marabout nàng mua tặng chàng hồi còn học ở Văn khoa. Chàng cảm thấy thương hại, chứ không thù hận nàng, như chàng đã chuẩn bị để thù hận từ buổi sáng
.”
Lạ chưa! Thay vì chứng kiến cảnh một người chồng giận dỗi, sẵn sàng mắng nhiếc người vợ phản bội, và một người vợ tới thăm chồng với thái độ lì lợm, trân tráo, chua ngoa sẵn sàng đối phó với bất kỳ lời kết án nào, ở đây, ta thấy nàng “ngập ngừng”, “đôi mắt hớt hải, chới với” còn chàng thì “cảm thấy thương hại, chứ không thù hận” nàng.
Sau đó,
Vợ chàng dừng lại ở chỗ ngạch cửa, chờ chàng tiến đến. Chàng bước thêm hai bước nữa, chỉ còn cách nàng không đầy một thước. Nàng liếc nhanh nhìn chàng, rồi cúi xuống nhìn chiếc guốc phải đang dí dí trên nền xi măng loang lở, nói nhỏ trong hơi thở: “Em xin đến thăm con!”
“Em xin đến thăm con”, tội nghiệp!
Người chồng, sau cảm giác thương hại lúc đầu, bỗng hoàn toàn thay đổi. Bắt đầu giận và… ghen.
Chàng ngước lên, và lần đầu tiên, thấy trong cách nàng mỉm cười, có cái gì đĩ thõa, tráo trở. Lòng chàng sôi lên hận thù.’
Ấy thế mà, chỉ một lát sau, tâm trạng anh ta lại thay đổi một lần nữa:
“…khi thấy vợ chàng nhìn theo mẹ chồng nước mắt doanh tròng, chàng bùi ngùi thương hại. Chàng không nỡ. (…)…chàng không thể tàn nhẫn. Hận thù lại tan dần, thay thế bằng lòng thương hại.”
Rồi sau đó, chàng “chua chát”, chàng “nghẹn lời”. Chàng đẩy tách nước đến mời vợ uống. Vợ cảm động, thút thít khóc, van xin chàng cho nàng được đến thăm con. Và chàng cũng cảm động. Chàng hờn dỗi. Rồi sao nữa?
Nàng khóc nức nở. Chàng đâm hối hận, muốn ôm lấy vai nàng, muốn nói điều gì đấy để an ủi. Nhưng cổ họng chàng nghẹn. Rụt rè do dự mãi, đến lúc không thể dằn được, chàng run run đưa lưng bàn tay lên gạt nước mắt trên má nàng. Ban đầu, hình như nàng chìm đắm trong nỗi thống khổ da diết, không hay biết gì. Về sau, nàng hiểu thiện chí của chàng. Nàng càng nghẹn ngào hơn, đưa hai bàn tay ôm bàn tay chàng, gượng nhẹ, như e sợ nắm phải một điều gì không thực.”
Một cảnh gặp gỡ ngang trái, rốt cuộc, lại diễn ra y như một cuộc trùng phùng cảm động. Nguyễn Mộng Giác thay thế sự “đụng độ” giữa các nhân vật bằng sự “đụng độ” giữa các trạng thái tâm lý. Nhân vật chồng được hình thành bằng các phản ứng tâm lý phức tạp của mình qua cách xuất hiện của người vợ. Nhân vật vợ được hình thành bởi cái nhìn của nhân vật chồng. Nhân vật, một mặt, bấp bênh, bất nhất; mặt khác, theo cách nói của Nguyễn Mộng Giác, “người đời” hơn. Khác với cách xuất hiện bên ngoài trong vai trò xã hội đôi khi hoàn chỉnh như bị đóng khung, ở bên trong, cái “người đời” ấy luôn luôn chờn vờn giữa hành động và ý nghĩa của nó. Đứng trước một chọn lựa, nó phân vân. Nó suy đi và ngẫm lại, nó “trách người” và “xét mình”. Nó bất an, xao xuyến.
Với cách xây dựng như thế, nên nhân vật nào của Nguyễn Mộng Giác trông cũng dễ chịu, cận nhân tình, ít cực đoan. Chúng làm ta “thông cảm” hơn là “thích” hay “thù ghét”. Mới đây trên Da Màu, Nguyễn Đức Tùng có truyện ngắn, Chiều hôm, một người khách lạ,[1] đề cập đến cùng một đề tài, nội dung phức tạp hơn và đa dạng hơn. Trong truyện, ngoài người chồng và người vợ, còn có thêm người chồng sau của vợ. Cả ba đều trải qua những đoạn đời truân chuyên, bầm dập, nhưng là những nhân vật cận nhân tình và ai cũng tốt bụng, nhân ái. Đoạn kết trong Chiều hôm, một người khách lạ là “happy ending”, có nắng, chấm dứt một bi kịch trong lúc Ngày về không nắng, tuy đoạn kết trông cũng “happy ending”, nhưng thật ra, là bắt đầu của một bi kịch, có lẽ do đó, không nắng. “Người đời” và cảnh đời khác biệt đưa đến những kết thúc khác biệt; mỗi cảnh mỗi người trong mối ràng buộc, đôi khi nghiệt ngã, của nó lại mang cho ta những cảm xúc riêng.
Tháng 7/2012, cách đây sáu năm, Nguyễn Mộng Giác vĩnh viễn ra đi.
Đọc lại anh, tôi không chỉ bắt gặp những nhân vật của anh và không khí của một thời, mà còn bắt gặp hơi thở của chính anh, tác giả. Đọc một nhà văn quen, không những thế, một nhà văn mà mình thích, hơn nữa, nhà văn ấy đã qua đời, như là một cách hồi sinh tác giả, từ đó, hồi sinh lại một quan hệ, hồi sinh lại một sinh hoạt. Đọc, bỗng nhiên nhìn thấy Nguyễn Mộng Giác trở về. Người và chữ. Người trong chữ. Chữ trong người.
· Nóng
Sau mấy chục năm ở với lạnh, tôi chuyển về ở với nóng: Dallas. Từ một nơi, nhiệt độ mùa đông, vào lúc thấp nhất là 20 độ âm (-20 F), tôi đến một nơi, vào lúc nhiệt độ cao nhất mùa hè lên đến 113 độ dương (+113 F). Hiện nay giữa tháng 7, khi tôi đang ngồi gõ bài này, nhiệt độ bên ngoài lên đến 104. Dự báo thời tiết ngày mai là 105, ngày kế là 107, ngày kế nữa…110. Lạnh thì quá lạnh. Nóng thì quá nóng. Nóng là do nắng. Nhưng nóng không phải là nắng. Nóng là hiện thực. Nắng là hư cấu. Ta có nắng mai, nắng chiều, nắng xuân, nắng mới, và cả nắng hè, nghe lãng đãng y như thể nắng là người yêu, nhưng chẳng hề có nóng mới, nóng buồn, nóng bâng khuâng…Và cũng chẳng ai gọi là nóng hè. Tháng 7, hè, cả Dallas bừng bừng. Tôi gọi là nóng Dallas. Nóng lắm. Nắng nóng. Gió nóng. Bóng cây…cũng nóng. Nóng kéo dài từ sáng đến khuya. Ở trong nhà nhìn ra, chẳng thấy gì ngoài cái sáng lóa, chói chang. Tất cả chỉ là một không gian đặc quánh, khô. Nhà cửa, cây cối, hoa cỏ sững lại, im, dòn, queo quắt, cứng. Nóng tước đoạt mọi cái mềm mại, dịu dàng; tước đoạt cả chuyển động. Mọi vật dường như chỉ còn một cách tự vệ: đứng/nằm yên, không nhúc nhích. Không ai thèm “gọi nắng trên vai em gầy…”. Chỉ có trốn nắng và than nóng!
May là, xuất hiện giữa cái nóng thô kệch và tàn nhẫn đó, là một nét dịu dàng: màu hoa. Đỏ, hồng, tía, trắng. Dưới nóng, màu lay động. Đó là những bông hoa crape myrtle. Chúng nở đầy, rực rỡ. Chúng sống bằng nóng, dưới nóng. Có người gọi chúng là “phượng Dallas” vì cứ vào cuối tháng năm, lúc các trường học bắt đầu đóng cửa nghỉ hè là đã thấy thấp thoáng đâu đó những bông hoa crape myrtle xuất hiện, sớm nhất là hoa trắng, rồi dần dà hoa đỏ, hồng, tía. Hoa nở rộ, suốt tháng 6, tháng 7 và kéo dài đến tháng 9, nguyên cả mùa hè. Crape myrtle nhiều thân (có cây hơn 10 thân, đôi khi trông như một bụi cây) nằm dọc hai bên đường, trong công viên, bệnh viện, công sở, trước nhà cư dân, được mang vào trồng ở thành phố Paris, Texas vào giữa thế kỷ 19. Năm 1916, nó được khuyến khích trồng để xóa tan dấu vết của một cơn hỏa hoạn lớn tàn phá thành phố này và cũng để kỷ niệm 100 năm ngày thành lập tiểu bang. Sau đó, các thành phố khác cũng đua nhau trồng, biến Texas trở thành một tiểu bang crape myrtle. Chả thế mà nó được vinh danh là “The State Shrub Of Texas” (Cây Tiểu Bang Texas) bằng một nghị quyết của quốc hội tiểu bang Texas vào năm 1997.
“Phượng Dallas” nhắc nhớ đến phượng Huế, “phượng trong Thành Nội”. Tưởng chỉ nhắc thôi, hóa ra, Huế cũng đã có crape myrtle! Giống y chang crape myrtle Dallas. Một người bạn quen, mới đây, đã đưa lên Facebook cây hoa này, gọi là hoa “tử vi”, trồng bên bờ sông Hương. Còn đuợc gọi là “bách nhật hồng”. Bách nhật hồng? Phải chăng muốn nói là cây hoa nở trong suốt 100 ngày mùa hè?
clip_image002clip_image004
“Phượng Dallas” (Ảnh: TDN)
Giữa cái nắng chát chúa của miền bắc Texas, những crape myrtle đỏ đỏ hồng hồng tía tía đung đưa/rung tinh…dưới nóng như thách đố, như khiêu khích. Mà cũng như một bù đắp. Chiều tối, lúc nắng sắp tắt, nóng dịu đi, ra ngoài đi dọc theo đường quanh vùng tôi cư ngụ, nghe tiếng ve kêu râm ran trên những cành myrtle nối tiếp myrtle bỗng nghe mùi Thành Nội trộn trong mùi Dallas, mùi myrtle lẫn vào mùi phượng vỹ. Ve ở đây, nhỏ hơn và màu sắc hơi khác, tiếng kêu không cao, không rộn ràng bằng ve Huế, nhưng nghe êm tai hơn, dịu dàng hơn. Con ve và phượng chứa cả một dòng đời, cả một cõi đời, cả một thế giới.
clip_image006clip_image007
   “Crape Myrtle” bên bờ sông Hương, Huế (Ảnh: Trần Phò)
Tiếng ve nức nở buồn hơn tiếng lòng
(…) Màu hoa phượng thắm như máu con tim
“Phượng Dallas” quả là có giông giống máu con tim nhưng tiếng ve Dallas thì không nức nở như trong bài hát của Thanh Sơn. Tôi cũng chẳng còn “mỗi năm đến hè lòng man mác buồn…” Dẫu vậy, màu đỏ/hồng và tiếng ve vẫn gợi dậy từ góc khuất âm thầm của ký ức một cái gì rất…nỗi niềm. Ngày xưa, rất xưa, rất xa. Ngun ngút.
· Đá
Đá là đá trái banh, nghĩa là dùng chân đá một vật tròn tròn làm bằng da có bơm hơi gọi là banh. Ấy thế mà,
Đi tới trước khung thành rồi, Ngầu đang lừa banh, qua rồi, Há đứng đợi bên trong, đưa banh, Há bỏ cho Ngầu, Liêm ở phía sau sẵn sàng, cú sút như trái phá… nhưng “quả da” đụng khung thành bật ra. Tam Lang lại được banh từ giữa sân, đưa dài lên, cú sút của Tư chéo góc… Dzô! Dzô! Dzô, tuyệt tác. Sân cỏ nổ tung! Rồi Đực, rồi Rạng với đường banh huê mỹ vặn chéo người cứu một bàn thua trông thấy khiến khán giả choáng váng…”
“Cú sút như trái phá”, “sân cỏ nổ tung”, “đường banh huê mỹ”. Huyền Vũ, người tường thuật đá banh nổi tiếng một thời của miền Nam, đã vặn vẹo ngôn ngữ theo số phận của trái banh trong cầu trường. Nó biến trái banh thành một đối tượng tu từ. Tường thuật đá banh, từ đó, không còn là tường thuật một mẩu tin mà là chuyên chở một kho ngôn ngữ khác thường, khác thường đến nỗi nó mang một văn phong riêng, có khi rất riêng, đầy ví von màu mè, và nhiều khi “cương” một cách vô lối, tưởng chừng như thoát khỏi lãnh vực của “đá” và “banh” đầy hiện thực. Ấy vậy mà không hiểu sao nghe vẫn lọt tai. Trong một lần World Cup trước, tôi có ghi nhận vài nét về thứ ngôn ngữ này, xin trích lại một đoạn:
“Mô tả về sân banh, ta có cầu trường. Cái “gôn” (goal) thì gọi là khung thành, kêu hơn nữa thì là cầu môn. Người đá banh là cầu thủ. Người giữ gôn là thủ thành hay thủ môn. Có khi người đá banh xuất sắc, thường là hàng trung phong, trở thành nhạc trưởng và đội banh là giàn nhạc giao hưởng. Trận đấu vì thế là màn trình diễn trên sân cỏ, World Cup là lễ hội bóng đá lớn nhất hành tinh. Trong cầu trường, thì có cánh trái, cánh phải, có khi gọi là nách phải, nách trái. Có vùng cấm địa, tuyến giữa, tuyến dưới, tuyến trên…Rồi những là phản công, phòng ngự, tiền vệ, hậu vệ, tấn công, bùng nổ, dâng lên, tiến sát, đột kích, đội quân, tổng lực, chiến lược, chiến thuật, thăm dò, thất bại, chiến thắng, đội hình, chiếm lĩnh, mở cuộc tấn công, tấn công tới tấp, tinh thần đồng đội, tính kỷ luật, đọ sức…Những đội giỏi đấu nhau thì là đại chiến, trận thư hùng. Mô tả sức đấu và cách đấu thì là sức mạnh hủy diệt, lối đá tấn công bão táp, lối đá tổng lực, hãm thành, rượt đuổi tỷ số nghẹt thở, hứng chịu đòn phản công sắc như dao cạo, trận đấu bị cắt vụn, phân tán. Thắng thì chém ngọt, quật ngã đối phương, hạ gục niềm kiêu hãnh, đè bẹp, húc đổ. Thua thì thua đậm, phơi áo, đánh mất chính mình (trận Pháp-Bỉ, Bỉ đánh mất chính mình vì thua, chơi xấu, bị thẻ vàng). Vân vân và vân vân…
Nếu mô tả trận đấu có chêm thêm từ Hán-Việt, thì ngược lại, mô tả hành vi đá trái banh thì lại rất “nôm na”, rất hình tượng: đan bóng, lừa bóng, cướp bóng, chêm bóng, châm bóng, khoan bóng, lật bóng, sút bóng, tạt bóng, nhồi bóng, giữ bóng, xỉa bóng, dẫn bóng, phá bóng, đi bóng, treo bóng, bóng sệt, bóng bổng…Cũng thế, về cách đá và sức đá: chọc khe, căng ngang, sút căng, đường chuyền sắc như dao cạo, đi bóng thông minh, thọc xuống, phá lên, tung lưới, cú nước rút, bắt bài, khép cửa, khép góc, bọc lót, cản phá. Đá được trái bóng vào gôn: lọt lưới, thủng lưới, phá lưới, bắn phá khung thành. Về cầu thủ: ngôi sao đá bóng, cầu thủ huyền thoại, người ngoài hành tinh, hoàng đế, vua phá lưới, siêu sao, tay săn bàn lão luyện, tay làm bàn, mũi nhọn tấn công, cặp chân vàng, sát thủ; có khi thì vũ công hay nghệ sĩ trên sân cỏ. Mới lên 29, 30 tuổi thì đã trở thành…lão tướng! Khi không cần đá trái bóng mà…đá người, thì là không ngại va chạm, đốn ngã, gây chấn thương…”
Ẩn dụ quả đã được sử dụng một cách hồn nhiên. Nói theo quan điểm “ẩn dụ ý niệm” thì người ta đã dùng ý niệm chiến tranh để hiểu ý niệm về đá banh. Chưa màu mè đủ, người ta còn dùng những ý niệm khác để hiểu đá banh, như ý niệm về ẩm thực chẳng hạn, theo TS. Hoàng Anh-Nguyễn Thị Yến. Các nhà báo đã sử dụng những từ ngữ thuộc “trường nghĩa”[2] ẩm thực để mô tả các trận đấu. Nghĩa là sử dụng ý niệm về ăn uống để hiểu ý niệm về các trận đá banh.
bữa tiệc: Đội chủ nhà đã giành 3 điểm một cách đầy kịch tính trong bữa tiệc có tới 7 bàn thắng.
đặc sản: Xem ra món "đặc sản" phòng ngự của Mourinho vẫn được lưu truyền ở Chelsea thời Avram Grant.
mâm cổ, đánh chén: Nhưng khi cả một mâm cỗ chiến thắng đã phơi bày, không thể đánh chén thì quả đáng tiếc.
Mùa World Cup năm nay, những từ và nhóm từ như trên lại được dịp xuất hiện, xuất hiện dày đặc trong các bài tường thuật đá bóng, nhất là từ các tờ báo trong nước. Các trận đấu càng gay cấn thì ngôn ngữ diễn tả càng màu mè, càng tu từ, càng vượt ra ngoài lãnh vực đá bóng để đi vào thế giới “vạn hoa” của ngôn ngữ hư cấu. Xin ghi lại một số từ khác (có từ hoàn toàn mới) về tu từ đá bóng qua World Cup 2018.
siêu phẩm hay tuyệt phẩm (Khi thời gian thi đấu chỉ còn tính bằng giây, Kroos tung cú sút phạt trực tiếp từ sát mép vòng cấm khiến bóng đi xoáy vào khung thành Thụy Điển. Siêu phẩm này đem lại bàn quyết định chiến thắng 2-1 cho Đức).
siêu dị: mô tả pha lập công duy nhất của trung vệ Pháp Samuel Umtiti với một cú đánh đầu không thể cản phá khiến Pháp đánh bại Bỉ 1-0.
đói bóng (Việc Hazard bị chia cắt khiến De Bruyne cô độc còn Lukaku vô cùng đói bóng)
mặt trận tấn công (De Bruyne sinh ra để phục vụ cho mặt trận tấn công)
canh bạc chiến thuật (Tới trận gặp Brazil, HLV Martinez lại thực hiện canh bạc chiến thuật mới)
bom tấn (Bom tấn khủng nhất mùa Hè, Ronaldo đã nổ! Real Madrid chính thức cử người tới Brazil kích nổ bom tấn Neymar)
lối chơi máu lửa (Thậm chí ở vị trí tiền đạo đá cao nhất, Mandzukic của Croatia còn gây ấn tượng hơn Giroud của Pháp bởi lối chơi máu lửa, tinh thần chiến binh và khả năng tham gia phòng ngự hiệu quả.)
bóng chết, bóng sống (Bóng sệt hay bóng bổng, bóng chết hay bóng sống, người Pháp cũng tỏ ra quá nguy hiểm trước đối thủ đã kiệt quệ sức lực của họ ở trận chung kết cuối tuần này.)
khả năng càn quét (Một tiền vệ cần cù, đánh chặn xuất sắc nhờ khả năng càn quét trên phạm vi rộng.)
cán: (ĐT Pháp đã cán những mốc kỷ lục mới trong lịch sử ngày hội bóng đá lớn nhất hành tinh.
không chiến (Nên nhớ rằng tại World Cup 2018, không chiến là vũ khí thượng hạng của “Gà trống Gaulois”)
Cú cứa lòng (Không cần quan sát kỹ khung thành, Edinson Cavani của Uruguay tung cú cứa lòng chân phải sở trường khiến bóng đi xoáy vào khung thành Bồ Đào Nha. Bàn thắng giúp Uruguay giành chiến thắng 2-1 ở vòng 1/8)
Cuối cùng, xin tóm tắt trận chung kết World Cup 2018:
“Pháp – Croatia 4-2: Trận chung kết của hơi thở thời đại. Đội tuyển Pháp đã cống hiến một cơn mưa bàn thắng trong trận chung kết và Croatia đã chơi một trận vượt qua giới hạn của bản thân.”
Nghe khiếp!
Đá bóng nào có thua gì (và có thể còn hơn cả) văn chương!
TDN

[1] http://damau.org/archives/46278
[2] …mỗi từ trong ngôn ngữ đều có quan hệ mật thiết về ngữ nghĩa với một nhóm các từ khác. Tập hợp những từ đồng nhất với nhau về ngữ nghĩa như vậy tạo nên một tiểu hệ thống ngữ nghĩa. Và mỗi tiểu hệ thống ngữ nghĩa ấy được gọi là một trường nghĩa. (TS. Hoàng Anh-Nguyễn Thị Yến)
https://dhtn.ttxvn.org.vn/tintuc/truong-ngha-am-thuc-trong-cac-tac-pham-bao-chi-viet-ve-bong-da-3177
  Total: 97 messages in this forum   
Jump to:
Top   
   Next topic   
 
  Hội NgộHelp  
Danh Sách Họp Mặt Chương Trình Số Người Liên Lạc
 KQKGAKQKGA
0 PhamMinhXuan 

Click to watch this video from CanhThep Thiên Hùng Ca QLVNCH

  Hình Ảnh
  Bài Cũ
«October 2019»
SuMoTuWeThFrSa
  12345
6789101112
13141516171819
20212223242526
2728293031  
  Hình Mới
 • New! Phi Đoàn 546 Thiên Sứ Họp mặt Oct 17-2019
 • Đại Hội Trực Thăng Kỳ III tại Dallas- phần 2
 • Đại Hội Trực Thăng Kỳ III tại Dallas, Texas
 • Hội Không Quân Florida
 • Hội Không Quân Florida
  Phân Ưu 
• New! Bạn Nguyễn Văn Hồng
• PĐ528
• Phân Ưu cùng Gia Đình Anh Trương Tấn Thảo...
• Cánh chim Nguyễn thiện Chí, khoá 72A SVSQ... Last replied by ChimCanhCut Click to watch this video from YouTube
• Phân ưu
  Tìm Bạn 
• New! Tìm KQ Thiếu úy PHẠM NĂNG HƯNG, KHONG LUU Last replied by chocletkd
• New! Tìm Đ/Úy Mai Thành Tạo - Hoa tiêu trực thăng CH-47
• RAPCON & GCA .
• Cựu trực thăng IP Thomas F Morrissey tìm bạn...
• TÌM NGƯỜI THÂN KQ NGUYỄN CHÁNH TRỰC...
  Nhắn Tin 
• New! Tim dia chi cua Tran Ngoc Nguyen Vu Last replied by dbuikhac
• Khóa 5/69
• Tìm tr/uy LÊ Thắng không phi hành TSN đừơng... Last replied by Saigonshade
• Tìm CT member: dinhnhi
• Tìm CT member: dinhnhi
  Sức Khoẻ 
• New! Làm sao để áp huyết không cao? & Hãy nói...
• Đêm Bẩy Ngày Ba
• Mật Ong
• Những Bài Thuốc Quý Dân Gian.
• Ăn nhiều trứng dễ đau tim, uống ngọt...
  Hồi Ký 
• Hồi Ký Miền Nam | Người Lính Địa Phương... Click to watch this video from YouTube Last replied by TuDo Click to watch this video from YouTube
• Trại 5 - Mùa Cùm!
• Tôi đi thăm chồng ‘cải tạo’ Last replied by Openmind
• Hồi ký Lương Hữu Thế
• Operation Cobra: The untold story...
  Hội Ngộ 
• New! VNRAF A-37 Reunion 2020
• 69A 50 NĂM HỘI NGỘ
• Đại Hội Trực-Thăng Hải Ngoại kỳ III 30/8/2019 Last replied by huynhtk49
• Đại Hội Chinook 2020 và 50 năm Kỷ Niệm
• 3389th PTS Reunion - 2020 - Save The Date
  Cộng Đồng 
• New! Trở về đảo Guam sau 44 năm
• Phó Đề đốc Nguyễn Từ Huấn tri ân bố...
• R.I.P: Nhà thơ Du Tử Lê
• Tâm sự cùng anh Nam Nguu về Media Truyền...
• Anh Hùng Không Quân Lý Tống Last replied by tmh
  SVSQKQ 
• ĐẠI HỘI KHÓA 70A SVSQKQ NHA TRANG 50 NĂM
• 70a gặp nhau ở VA! Last replied by Tham237
• Tin buồn về SVSQ KQ Lê Trọng Sơn Last replied by dung
• 70a Mini Reunion 5/25/2019 in VA Last replied by dung
• Điếu văn: Lời tâm sự với KQ Đàm Quang Khánh Last replied by phitrang
  Thơ 
• New! TUYÊN ÁN TÔNG TÔNG
• Các bà nghe tôi dặn đây ...
• TÔI VIẾT CHO ANH NGƯỜI TÙ CẢI TẠO
• Trăng 16
• NHẮN VỊT
  Gia Đình F5 
• F-5 Pilot Commissioned Oil Painting Click to watch this video from CanhThepVideo
• F-5B Click to watch this video from CanhThepVideo
• Thử F-5 Chống Lại MiG-21 Click to watch this video from YouTube Last replied by tmh Click to watch this video from YouTube
• 522nd Pilots Click to watch this video from CanhThepVideo
• Before Flying F-5s Click to watch this video from CanhThepVideo
  Giúp Bạn 
• THÔNG BÁO VỀ VIỆC GIÚP ĐỞ CỰU HOA TIÊU...
• XIN GIÚP ĐỞ PHI CÔNG A-37 TRẦN VĂN THANH
• XIN GIÚP ĐỞ PHI CÔNG A-37 TRẦN VĂN THANH
• XIN GIÚP ĐỞ PHI CÔNG A-37 TRẦN VĂN THANH...
• XIN GIÚP ĐỞ PHI CÔNG A-37 TRẦN VĂN THANH... Last replied by bebau1
  Chúc Mừng 
• Chúc Mừng Năm Mới
• Chúc Mừng Năm Mậu Tuất 2018 - Ban Điều... Click to watch this video from YouTube Last replied by tmh Click to watch this video from YouTube
• Nhạc Tết 2018 - Xuân Mậu Tuất 2018 Click to watch this video from YouTube
• New Year 2018 Fireworks in Canada Click to watch this video from YouTube
• Happy New Year 2018 Click to watch this video from YouTube
  Mừng Xuân 
• Đón Xuân Kỷ Hợi 2019 Rộn Ràng Với Dàn... Click to watch this video from YouTube
• Đón Xuân Này Nhớ Xuân Xưa Click to watch this video from YouTube
• Lễ gia tiên ngày Tết.
• Diễn Hành Tết Mậu Tuất 2018 tại Little Saigon Click to watch this video from YouTube
• ĐÓN XUÂN NÀY - NHỚ XUÂN XƯA
  Hướng Dẫn 
• Dấu "Hỏi Ngã" Trong Văn Chương Việt Nam Last replied by Toanorlando
• Đăng bài bằng smartPhone!
• Cứu Trợ Phế Binh Không Quân PHAN THÀNH CHÂU Last replied by admin
• Medicare và những ngày quan trọng
• Không có menu bar Last replied by admin
  Hỏi Đáp 
• New! Repost bài đã đăng về trang chinh Last replied by Thanchuy
• Change user name and password Last replied by admin
• Tại sao tôi đóng thuế ít năm nay ?
• Trước khi thuyên chuyển Last replied by dbuikhac
• Cảm ơn phucat532.
  Linh Tinh 
• New! Linh tinh: Rep. Tulsi Gabbard. Click to watch this video from YouTube Last replied by phusinh Click to watch this video from YouTube
• New! Cuộc thi Nhiếp ảnh gia về đề tài Chim...
• New! Đứt Dây Chằng
• New! Lisa Phạm Click to watch this video from YouTube Last replied by phusinh Click to watch this video from YouTube
• Sinh viên Hồng Kông bị cảnh sát tra tấn... Click to watch this video from YouTube
  Rao Vặt 
• Canh bay phi cong KQVNCH Last replied by t4nguyen2018
• ban 2 lo dat tai nghia trang quan doi
• Mua Hào Hóa Tàng ! Last replied by luong55
• Phù Hiệu 219 LONG MÃ Available Last replied by 72FLongma219
• Áo bay và áo Jacket, mua dư muốn bán. Last replied by by-83
  Góp Ý 
• Xin hãy... Last replied by phusinh
• To Openmind Last replied by thuytam123
• Góp ý với ông Openmind Last replied by Openmind
• Bài học cho người Việt nam tại Mỹ ?! Last replied by Openmind
• What is SOCIALISM and COMMUNISM ?! Last replied by Openmind
  Chuyện Phiếm 
• New! Bí Mật Quốc Gia
• Tâm Thư Của Một Cảnh Sát Giao Thông
• ĐƯỜNG ZÌA GUÊ ZỢ
• What happened to Nancy Pelosi ? Click to watch this video from YouTube
• Nếu Có Kiếp Sau, Xin Được Làm Đàn Bà
  Tiếu Lâm 
• New! Phép ... Thần !!!
• Tổng Bí Thư, Công An Và Gái Điếm
• Người chăn bò và anh chàng giàu có
• CHUYỆN...ĐÈO NGANG
• KHÓ HIỂU...?
  Hình Đẹp 
• Đang bán vé số.
• Tượng-Đài Chiến-Sĩ Việt-Mỹ
• Tổ Quốc Không Gian
• Nhà sách Khai Trí (Sàigòn)
• Huynh đệ chi binh.
  VNAF Models 
• New! Phi-trường Quôc-tế Bạc-liêu
• A-37 Đà-Nẵng
• A-37 Phi-hổ PĐ-516 Đà-Nẵng
• L-19 PĐ 116
• VNAF C-130A Phi-đoàn 435
  Guest Menu
 • Forums
 • Recent Posts
 • Most Reads
 • Selected Posts
 • Games Room
 • Register
  Member Menu
 • My Account
 • Private Message
 • Photo Gallery
 • Chat Room
 • VNAF Reunion
 • Video Room
  New Members
TyChuot
thuynguyen530
BANGPHONG
TraceeMcCo
Xuanlap
  Who's Online
Guests:497
Member:0
Total Online:497
Total Members:11,919

All logos and trademarks in this site are property of their respective owner.
The comments are property of their posters, all the rest © 2000 - 2019 by Cánh Thép